“Wist je dat je het al wist?”
Tijdens mijn lessen grijp ik vaak terug naar bekende spreekwoorden die verwijzen naar ons lichaam. “Iets op je lever hebben” en “je gal spuwen” zijn hele bekende uitdrukkingen dat je tijdig je emoties moet uiten, omdat ze je anders dwars gaan zitten en een negatieve impact hebben op je gezondheid.
In de Chinese Geneeskunde is dat voor ons heel logisch omdat we tijdens onze TCM studie leren verbanden te leggen. In de TCM zijn lichaam en geest een geheel die elkaar in alle continuïteit beïnvloeden.
We leren dat wanneer de Gan (Lever) uit balans raakt, de emotie woede volgt. En dat zo aan alle Zang Fu (‘Chinese Organen’) een eigen emotie gekoppeld is.
Niet alleen emoties, maar ook weefsels, kleuren, geuren, geluiden, smaken, bewegingen, seizoenen en klimatologische factoren corresponderen volgens de eeuwenoude 5 elementen ingedeeld aan hun bijbehorende Zang Fu. Zo leren we in grote verbanden denken en gaan we het lichaam in zijn geheel zien en aan alle aspecten die daaraan verbonden zijn.
Waar komen spreekwoorden vandaan?
Spreekwoorden en uitdrukkingen zijn ontstaan uit volkswijsheid, bevatten levenslessen en zijn door de eeuwen heen doorgegeven. Ze zijn voort gekomen uit de Bijbel, Shakespeare’s toneelstukken, historische gebeurtenissen en oude mythen, legendes en fabels hebben ook veel spreekwoorden voortgebracht, vaak met morele lessen en symboliek. Deze diverse herkomsten hebben geleid tot een rijke verzameling spreekwoorden en uitdrukkingen die niet alleen wijsheid en inzicht bieden, maar ons ook verbinden met het verleden en met elkaar. Ze maken de taal levendig en boeiend, en hun oorsprong is vaak net zo interessant als hun betekenis.
Laten we er eens een paar onder de loep nemen die over ons lichaam gaan, en wat ze ons op een Chinese manier vertellen.
“In een keurslijf zitten”
Een keurslijf is eigenlijk een ouderwetse versie van shapewear. De eerste exemplaren verschenen al in de 16e eeuw. Stel je voor: korsetten die middenvoor met veters strak werden dicht geregen, zodat de borsten van de dames fier omhoog stonden als soldaten in de houding.
Het idee was om de taille en boezem zo goed mogelijk te laten uitkomen. Het werd zo strak aangetrokken dat organen soms een eigen versie van stoelendans gingen spelen. Waarom? Omdat ze hoopten zo snel mogelijk ‘van de straat’ te zijn. Met andere woorden, om een man aan de haak te slaan voordat ze veranderden in een oude vrijster.
Nu hebben we het over letterlijk in een keurslijf zitten, maar stel je eens voor hoe het voelt om figuurlijk in een keurslijf te zitten. Destijds zaten vrouwen zowel letterlijk als figuurlijk gevangen in hun keurslijf. Ze hadden weinig te zeggen en dat is in sommige landen helaas nog steeds zo.
Dat gevoel van beklemming en machteloosheid. De uitdrukking “ik heb het gevoel dat ik in een keurslijf zit” verwijst naar een gevoel van beperking en gebrek aan vrijheid. Je hebt het idee dat je vastzit en wordt geleefd in plaats van dat je je eigen leven leidt.
Dit kan uiteindelijk gaan wringen en zelfs leiden tot mentale of fysieke klachten.
Als we dit door een TCM bril bekijken zien we de volgende ‘symptomen’; een gevoel van strakheid, beklemming, vast zitten (zowel lichamelijk als emotioneel), bedrukking voelen en weerstand die zich hier tegen op bouwt, gepaard gaande met de opbouw van de nodige frustratie. Ik hoor hier Lever Qi Stagnatie. De klassieke symptomen die hierbij horen zijn; een beklemmend gevoel, het gevoel van ‘vast zitten’, een opgezette buik, depressie, PMS, menstruele problemen, epilepsie, hoofdpijn, duizeligheid, pijn klachten, tinnitus, spierkrampen, slapeloosheid, prikkelbaarheid, TIA, dreigend CVA. Lever Qi hoort vrij te stromen door je hele lichaam, dit zorgt ervoor dat je hele lichaam aan zijn voedingsstoffen komt en alle weefsels goed doorbloed zijn en dat je emotioneel lekker in je hum bent.
Als je nu toch dat ‘keurslijf’ aan hebt, wat kun je dan doen om je Qi weer te laten stromen? (H-)Erken wat je vast zit, waardoor je op slot zit. En focus je om onder ogen te zien wat voor jou niet werkt. Je Lever Qi Stagnatie vertelt je, dat je iets aan het doen bent in het leven wat je niet past en niet dient. Alles wat wél voor je werkt maakt je namelijk enthousiast en geeft je energie! Verder helpt het je om je houding aanpassen alsof je een superheld bent, sociaal actiever worden als een vlinder op een zomerse picknick, en meer tijd doorbrengen met buitenactiviteiten. Denk aan wandelen in het park, tuinen verkennen of gewoon genieten van de zon. Voeg daar nog wat hobby’s aan toe, comfort in je omgeving, en een serene plek om tot rust te komen, en je hebt een geweldig recept voor een gelukkiger leven.
Nog een mooie uitdrukking is…
“Een brok in je keel hebben”
Betekent dat je een intens emotioneel gevoel ervaart, vaak van verdriet, ontroering of spanning, waardoor het voelt alsof er een fysieke blokkade in je keel zit. Het is een uitdrukking die de fysieke sensatie beschrijft die ervaren kan worden als ze sterk geraakt worden door emoties, en het kan gepaard gaan met de neiging om te huilen of het moeilijk vinden om te spreken.
Als we dit spreekwoord door een TCM bril bekijken zien we “Plumpit Qi”. Zoals de naam je al doet denken, laat dit symptoom je achter met een ongemakkelijk gevoel van een brok in de keel dat niet verdwijnt door te slikken of water te drinken.
Dit kan gepaard gaan met een benauwd of zwaar gevoel op de borst en een gevoel van verstikking, alsof je een te groot stuk voedsel hebt ingeslikt, of het gevoel dat er een vissengraat in de keel blijft hangen, waarbij je je keel kunt schrapen tot en met maar het komt niet los.
Vraag je je af: “Hoe kan Plumpit Qi zo’n ongemakkelijk gevoel veroorzaken als het niet zichtbaar is?” In TCM is Damp of Flegma een pathogene stof die onder andere ontstaat door Qi-stagnatie. Hier is de catch: het kan zichtbaar of onzichtbaar zijn.
Wanneer Damp of Flegma fysiek aanwezig is, kan het tastbaar zijn zoals slijm uit een verstopte neus of verharden in massa’s zoals ovariumcysten of tumoren. Plumpit Qi duidt echter traditioneel op de aanwezigheid van de meest etherische (dus onzichtbare) vorm van slijm.
Als Flegma onzichtbaar is vertroebelt het de geest. Net als een dikke mist is onzichtbaar Flegma in wezen gevangen energie die zich kan vastzetten in verschillende delen van het lichaam met name de ogen, geest en keel. Dit kan zich uiten in een doffe blik in de ogen of moeite hebben om oogcontact te maken tijdens een gesprek. Het kan zo zijn dat iemand worstelt met specifieke woorden of vergeten wat men wilde zeggen. Bij Plumpit Qi kunnen ze hun keel schrapen, vaak slikken of plotseling hun vingers naar hun nek brengen alsof ze willen controleren of hun luchtwegen vrij zijn bij het bespreken van een emotioneel gevoelig onderwerp.
Plumpit Qi wordt in verband gebracht met het inhouden van emoties (bijvoorbeeld niet het gevoel hebben veilig je waarheid te kunnen spreken). Metafysisch gezien is Plumpit Qi prominent aanwezig bij de angst voor zelfexpressie. Angst om gezien of gehoord te worden voor wie ze echt zijn. Hoewel wanhoop (Hart), verdriet (Longen) en zorgen (Milt) de belangrijkste oorzaken van Plumpit Qi zijn, kunnen ook woede/verbittering (Lever), schok/schuld (Galblaas) en angst/schaamte (Nier) als oorzaak onderliggend zijn.
“Het ligt zwaar op de maag” of “Een knoop in je maag hebben”
Dit betekent het omgaan met een zware of lastige kwestie. Maar wat heeft nu die Maag te maken met vervelende kwesties?
Volgens de Traditionele Chinese Geneeskunde worden de Maag (en zijn partner de Milt) het meest beïnvloed door chronische zorgen, angst of piekeren. Vergeet niet dat de Maag niet alleen verantwoordelijk is voor het verteren van voedsel en drank, maar ook voor het verteren van je emoties en gedachten, waarbij het behoudt wat je geest voedt en loslaat wat dat niet doet. Het is Maag Qi wat alle andere organen genoeg kracht geeft om ze hun taken uit te laten voeren.
Zorgen, angst en piekeren zijn de emoties die geassocieerd worden met de Maag. Als je constant zorgen maakt of overdenkt (vooral negatieve gedachten!), gemakkelijk angstig wordt, kan Maag Qi knopen. Het kan dan zijn dat je geen honger hebt en je een ‘knoop in je maag’ ervaart. Als je dan, met weerzin, toch iets eet kan het zelfs zo zijn dat je eten maar niet zakt en niet verteren wil.
Inherent daaraan is het zo dat ook de gedachten en emoties die je internaliseert maar niet willen zakken (verteren).
Tip; Neem de beentjes! Bewegen (Hout element) zet de vertering van het Aarde element terug aan. Ga wandelen, drink bijvoet thee die de fysieke en emotionele vertering ondersteunt, en je zult merken dat de knoop eruit komt en de spijsvertering zijn takenpakket weer oppakt.
Geschreven door; Kelly Koks – docent Acupunctuur
Meer leren over Chinese geneeskunde?
Onze opleidingen Acupunctuur, Tuina en Kruidengeneeskunde zijn allen gebaseerd op de filosofie van de Chinese geneeskunde. Naast de theorie ga je vanaf het eerste jaar ook praktisch aan de slag om zo de theorie direct toe te passen in de praktijk.
We organiseren regelmatig gratis kennismakingsworkshops waarin je de verschillende opleidingen kunt ontdekken. Kom het zelf ervaren!
