De nazomer volgens de Chinese geneeskunde
We leven begin september, officieel nog een zomermaand, maar volgens de Chinese geneeskunde hoort deze periode bij de nazomer, eigenlijk een apart seizoen. Als je naar de natuur kijkt lijkt de herfst al een beetje te beginnen. Dat merk jij misschien ook: het is ’s nachts al vochtig, mijn auto is daar getuige van, als ik ’s morgens naar het werk ga is de voorruit helemaal vochtig van de dauw. De tuin gaat al richting verval, het wordt tijd om de uitgebloeide trossen uit de hortensia te gaan halen en de meeste zomerbloeiers zijn uitgebloeid. Sommige bomen verkleuren al of verliezen al blad. De kastanjebomen rond het speeltuintje voor mijn huis zijn naar allerlei mooie geel, oranje en bruine aardetinten aan het kleuren en zitten vol dikke groene kastanje knollen.
Hoe zit dat nu met die nazomer en je gezondheid in de Chinese geneeskunde?
De nazomer hoort in de vijf elementen theorie van de Chinese geneeskunde tot het aarde element. Bij de zomer hoort Vuur en bij de herfst hoort Metaal. Zoals je wellicht al opmerkt ligt de nazomer dus tussen de zomer en de herfst en is als het ware een overgangsperiode. Dat klopt wel, we vertrekken van een hele yange periode (21 juni/midzomer of kortste nacht) naar een veel yinnere periode (21 september/herfst en nog verder naar 21 december/midwinter of langste nacht).
De blaadjes vallen niet op 21 september ineens uit de boom, je ziet dat nu al gebeuren, dat is mooi want de natuur bereid zich rustig voor op de komende meer naar binnen gerichte periode. Als mens gaan we dat ook doen. Al sinds de oertijd is dit het moment om voorraden aan te leggen voor de winter. De oogsten zijn langzaamaan allemaal binnen en we kunnen de vitamines in de appels en peren mooi bewaren voor de komende koudere en donkere herfst en winter. We kunnen verse groente inleggen en vlees en vis pekelen voor de winter. Zo kunnen wij als mens ook lekker warm naar binnen, zonder tekorten te krijgen. Vroeger was dit van belang om te overleven, tegenwoordig hebben we meer landbouw en transporteren we wereldwijd. We zijn blij dat winkels voor onze voorraad herfst/winter voedsel kunnen zorgen

En toch is het nog steeds aan de orde!
We moeten ervoor zorgen dat alle zomerse yange energie en vrolijkheid die we binnen gehaald hebben, mee kan gaan naar de yinne periode. Door met het ritme van de natuur mee te bewegen, worden we minder vatbaar voor de typische herfst- en winterkwaaltjes: moeheid, somberheid, verkoudheid, eczeem, etc. Het is goed om te weten dat je naar de winkel kan, maar het is ook goed om te weten wat er in dit seizoen niet thuishoort. Aardbeien met kerstmis zijn natuurlijk heerlijk, maar horen niet in dat seizoen.
Volgens de Chinese geneeskunde kun je je eigen aarde element zelf voeden, hoe?
Ten eerste: met voedsel. Het Aarde element is in de Chinese geneeskunde gekoppeld aan de Milt en de Maag. Belangrijke organen voor het transport en de transformatie van ons voedsel en drinken. De meest stevige basis voor gezondheid is als de Maag en de Milt in balans zijn. Juist omdat deze organen gekoppeld zijn aan de nazomer is die nazomer het uitgelezen moment om ze te versterken.
Vooral warm voedsel en minder zuivel. Soepen gemaakt van groentes die horen bij het Aarde element: bijvoorbeeld wortel en pompoen. Warme dranken in plaats van koude dranken. En eten binnen het seizoen, daar zijn de aardbeien weer!
Niet alleen het voedsel dat via je servies binnenkomt is belangrijk, ook je geest wil voeding. Hoe je dat doet?
Net als de bomen, de sapstromen af laten nemen zodat de blaadjes af kunnen vallen en de laatste energie naar de nog hangende vruchten kan voordat ook deze afvallen. De beer die zich vol vreet om een speklaag voor de winterslaap te krijgen. Dat is pas rust nemen! Natuurlijk is je vol eten en rustig aan gaan doen om de hele winter te slapen geen optie, we zijn geen beren.
Maar het is goed om te weten dat rust belangrijk is. De nachten zijn niet voor niets langer. Ja, natuurlijk heeft dat met de stand van de aarde ten opzichte van de zon te maken, maar het komt allemaal wel heel mooi overeen met hoe we onze levenscyclus ieder jaar weer mogen volgen in de vijf elementen.
In de komende periode maak je jezelf sterker en kom je tot rust om te gaan loslaten wat je niet meer nodig hebt, misschien wil je nog dingen afmaken die je in de zomer begonnen bent. Zoals ik zelf een vest aan het haken ben voor de herfst, leuk als ik die op de laatste nazomer avonden buiten al kan aantrekken. De boeken die ik van de zomer kocht liggen klaar om straks in alle rust te gaan lezen.
Ik bereid me voor op de overgang naar de meer yinne tijd. Dit is altijd lastiger dan andersom, na de winter staan we vaak te stuiteren om naar buiten te kunnen en juichen we bij de eerste “rokjes dagen”. Nu gaan we naar binnen en moeten we voorkomen dat we ziek worden van herfststormen die nog gaan komen.
Dus nu aan je weerstand werken door rust te nemen en gezond te eten.
Door je vast te bezinnen op de komende tijd, ga je iets nieuws leren, ga je dieper in gesprek met je partner om dichter bij elkaar te komen? In principe is de Chinese geneeskunde bedoeld als preventieve gezondheidszorg. Om in balans te blijven en dus minder snel ziek te worden. Je voelt hem al aankomen: juist in de nazomer periode is deze balans extra belangrijk om minder vatbaar te zijn voor de yinne kwaaltjes.
Acupunctuur kan je daarbij zeker helpen door het versterken van Maag en Milt, de organen die horen bij het Aarde element. Zo voorkom je straks dat je op de eerste lichting verkoudheid meelift of dat je bij de eerste herfstdagen gelijk al weer vol eczeem zit.
Acupunctuur kan je helpen om straks makkelijker los te laten wat je niet meer nodig hebt en dan bedoel ik zeker niet dat je naar de kringloop gaat met je zomerkleding, maar wel dat je gaat voelen. Laat je emoties maar eens langskomen en neem er vriendelijk afscheid van als je sommige herinneringen niet meer nodig hebt. Hoe steviger de basis die je nu legt hoe makkelijker en harmonieuzer de yinne tijd zal verlopen.
Voor nu wens ik je dat je net zoveel kunt genieten als ik van de nog komende warme dagen en de schitterende kleuren in de natuur de komende weken.
Oogst en bewaar wat je kunt gebruiken, maak een afspraak met een acupuncturist en versterk je Maag en Milt.
Geschreven door: Marielle Buisman – docent Acupunctuur
Meer leren over Chinese geneeskunde?
Onze opleidingen Acupunctuur en Kruidengeneeskunde zijn allen gebaseerd op de filosofie van de Chinese geneeskunde. Naast de theorie ga je vanaf het eerste jaar ook praktisch aan de slag om zo de theorie direct toe te passen in de praktijk.
We organiseren regelmatig gratis kennismakingsworkshops waarin je de verschillende opleidingen kunt ontdekken. Kom het zelf ervaren!